Գլխուղեղի կաթվածը (ինսուլտ) գլխուղեղի արյան շրջանառության լուրջ խանգարում է, որը պայմանավորված է լինում արյունատար անոթի խցանմամբ կամ նեղացմամբ (իշեմիկ (սակավարյունային) կաթված) կամ անոթի պատռվածքով (հեմոռագիկ (արյունազեղային) կաթված): Այն կարող է բավական վտանգավոր հետևանքներ ունենալ և, ցավոք, շատ ավելի հաճախ ի հայտ է գալիս կանանց մոտ: Ընդ որում՝ կանանց մոտ կաթվածի առաջացման հավանականությունն էլ ավելի է բարձրանում 50 տարեկանից հետո, ինչը պայմանավորված է լինում այդ տարիքում օրգանիզմում տեղի ունեցեղ հորմոնալ փոփոխություններով:
Գլխուղեղի կաթվածի առաջացման հավանականությունը բարձրացնող ռիսկային գործոնների շարքին են դասվում նաև.
· հակաբեղմնավորիչների օգտագործումը (հատկապես՝ զարկերակային գերճնշման դեպքում),
· դաշտանադադարը,
· արյան մեջ «վատ» խոլեստերինի մակարդակի բարձրացումը,
· շաքարային դիաբետը,
· արյան մեջ շաքարի բարձր մակարդակը,
· սխալ սննդակարգը,
· նստակյաց կենսակերպը:
Բացի այդ, կաթվածի առաջացման հավանականության բարձրացմանն է նպաստում նաև ավելորդ քաշը, ինչպես նաև ծխախոտի ու ալկոհոլի գործածությունը:
Ցավոք՝ կանանց դեպքում կաթվածի հետևանքները շատ ավելի լուրջ են լինում և կարող են անգամ անդառնալի լինել: Սա է պատճառը, որ կանայք ոչ մի դեպքում չպետք է անտեսեն կաթվածի մասին վկայող հետևյալ ախտանշանները.
1. Հավասարակշռության կորուստ
Կաթվածին բնորոշ ախտանշաններից մեկը հավասարակշռության կորուստն է, ուստի նման խնդրի դեպքում անհրաժեշտ է շատ ուշադիր լինել և խորհրդակցել մասնագետի հետ:
2. Տեսողության հետ կապված խնդիրներ
Շատ կարևոր ախտանշան են նաև տեսողության հետ կապված խնդիրները, ուստի տեսողության կտրուկ վտացման կամ աղոտացման դեպքում հարկավոր է խորհրդակցել բժշկի հետ:
3. Դեմքի լուծանք
Գլխուղեղի կաթվածը հաճախ դրսևորվում է դեմքի մի մասի լուծանքով: Միևնույն ժամանակ հիվանդի աչքերը կարող են քնկոտ տեսք ստանալ:
4. Ձեռքերի թուլություն
Կաթվածի դեպքում կարող են նկատվել նաև ձեռքերի շարժումների խանգարումներ ու թուլություն:
5. Խոսքի խանգարումներ
Կաթվածի հետևանքով հիվանդը հաճախ դժվարանում է խոսել և բառերն արտաբերում է սովորականից շատ ավելի դանդաղ:
6. Գլխացավեր
Կտրուկ ու ուժգին գլխացավը նույնպես կարող է լինել կաթվածի ախտանշան՝ հատկապես, եթե ուղեկցվում է այս հիվանդությանը բնորոշ ախտանշաններից որևէ մեկով:
7. Մտքերի խառնաշփոթ
Կաթվածի մասին կարող է վկայել նաև մտքերի խառնաշփոթը, որի դեպքում հիվանդը չի կարողանում ձևակերպել սեփական մտքերը և հաճախ չի հասկանում դիմացինին:
Նշված ախտանշաններից մեկի կամ մի քանիսի առկայության դեպքում հարկավոր է անհապաղ դիմել բժշկին, քանի որ հետևանքները կարող են շատ լուրջ լինել: Հարկ է հիշել, որ այս դեպքում բուժումն ու վերականգնումը կախված են հիվանդի վիճակից, ուստի անհրաժեշտ է շատ արագ արձագանքել ու միջոցներ ձեռնարկել:
Բացի այդ, շատ կարևոր է նաև կաթվածի կանխարգելումը, ուստի հարկավոր է հնարավորինս խուսափել դրա առաջացմանը նպաստող ռիսկային գործոններից, վարել առողջ կենսակերպ ու լինել ֆիզիկապես ակտիվ:
