Սրտային անբավարարությունը սրտամկանի աշխատանքի խանգարում է, որի դեպքում օրգանը չի կարողանում ապահովել օգաններն ու հյուսվածքներն անհրաժեշտ արյան հոսքով: Այս դեպքում բջիջները չեն ստանում բավարար քանակությամբ սննդարար նյութեր և առաջանում է թթվածնաքաղց: Սրտի գրեթե բոլոր հիվանդություններն ի վերջո հանգեցնում են սրտային քրոնիկական անբավարարության, ուստի հարկավոր է շատ ուշադիր լինել և ժամանակին ազատվել առողջական խնդիրներից:
Սրտային քրոնիկական անբավարարության առաջացման պատճառները
Սրտային անբավարարության զարգացման ամենատարածված պատճառներն են աթերոսկլերոզը, զարկերակային գերճնշումը և երկրորդային զարկերակային գերճնշումը, սակայն այս հիվանդությունը կարող է պայմանավորված լինել նաև մի շարք այլ խնդիրներով: Սրտային անբավարարության զարգացմանը կարող են նպաստել ինչպես սրտամկանի աշխատանքի խանգարումները, այնպես էլ սուր վարակումները, թունավորումները, աուտոիմունային հիվանդությունները և թոքերի ու երիկամների հիվանդությունները, որոնց դեպքում մեծանում է սրտամկանի վրա գործադրվող ծանրաբեռնվածությունը:
Բացի այդ, հաճախ սրտային անբավարարությունը զարգանում է սրտամկանի կաթվածից հետո:
Սրտային անբավարարության ախտանշանները
Զարգացման սկզբնական փուլերում սրտային անբավարարության ախտանշաններն ի հայտ են գալիս միայն ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ժամանակ: հիվանդի մոտ նկատվում է արտասովոր հևոց, իսկ շնչառությունը դառնում է չափազանց խորը և հաճախակի: Եթե բարձրանում է արյան ճնշումը թոքերի անոթներում, ապա հիվանդին անհանգստացնում է նաև հազը, որի ժամանակ կարող են անգամ արյան հետքեր նկատվել:
Բացի այդ, ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունից ու մեծ քանակությամբ սննդի ընդունումից հետո, ինչպես նաև պառկած ժամանակ հաճախ նկատվում է սրտխփոց և հիվանդը գանգատվում է հոգնածության ու թուլության զգացումից:
Ժամանակի ընթացքում այս ախտանշաններն ավելի ու ավելի ակնհայտ են դառնում և սկսում են անհանգստացնել ոչ միայն ֆիզիակական աշխատանքից հետո, այլև հանգստի ժամանակ:
Սրտային անբավարարությունից տառապող շատ հիվանդների մոտ նվազում է մեզի քանակությունը, իսկ միզելու ցանկություն առաջանում է հիմնականում գիշերվա ժամերին: Բացի այդ, երեկոյան ժամերին ոտքերն այտուցվում են, իսկ ոտնաթաթերի, ձեռքերի, ականջաբլթակների ու քթի մաշկը ձեռք է բերում կապտավուն երանգ: Եթե սրտային անբավարարությունն ուղեկցվում է լյարդի անոթներում արյան լճացմամբ, ապա աջ կողատակում ի հայտ է գալիս նաև ծանրության զգացում ու ցավ:
Ժամանակի ընթացքում սրտային անբավարարության հետևանքով խանգարվում է նաև արյան շրջանառությունը գլխուղեղում: Արդյունքում՝ հիվանդները դառնում են դյուրագրգիռ, շատ արագ հոգնում են և հաճախ տառապում են դեպրեսիաներից: Բացի այդ, ի հայտ է գալիս անքնություն և քնկոտություն ցերեկային ժամերին:
Ինչ է հարկավոր անել սրտային անբավարարության ժամանակ
Սրտային անբավարարությունը ժամանակին չբուժելու դեպքում ի հայտ կգան լուրջ բարդություններ և հիվանդի վիճակն էլ ավելի կվատանա: Այս հիվանդության հետևանքով կարող է խանգարվել բոլոր օրգանների աշխատանքը, քանի որ դրանք չեն ստանա անհրաժեշտ քանակությամբ սննդարար նյութեր ու թթվածին: Ի վերջո սա կարող է հանգեցնել հաշմանդամության և անգամ մահվան, ուստի սրտային անբավարարությունը ոչ մի դեպքում չի կարելի անտեսել:
Այս հիվանդությունից տառապող հիվանդները պետք է պարբերաբար բուժզննում անցնեն, անհրաժեշտության դեպքում մնան մասնագետների հսկողության տակ ու հետևեն բժշկի բոլոր ցուցումներին:
Հիվանդության բուժումը, որպես կանոն, իրականացվում է դեղորայքով, որը նշանակվում է միայն մասնագետի կողմից և միայն համապատասխան բուժզննումից ու անալիզներից հետո: Բացի այդ, սրտային անբավարարության դեպքում հաճախ նաև խորհուրդ է տրվում.
• սահմանափակել ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունը,
• զբաղվել բուժական մարմնամարզությամբ,
• հետևել սննդակարգին (հարկավոր է սահմանափակել աղի, հեղուկի և ճարպոտ սննդի գործածությունը),
• ընդունել դեղամիջոցներ՝ զարկերակային ճնշման կարգավորման ու սրտամկանի վրա գործադրվող ծանրաբեռնվածության նվազեցման համար,
• ընդունել դեղորայք՝ սրտամկանի կծկումները բարելավելու համար,
• ընդունել դեղորայք՝ օրգանիզմից ավելորդ հեղուկը դուրս բերելու և աղի ու ջրի բալանսը վերականգնելու համար,
• ընդունել վիտամիններ, միկրոտարրեր և այլ դեղամիջոցներ, որոնք կնպաստեն սրտամկանում նյութափոխանակության կարգավորմանը,
• բուժել հիմնական հիվանդությունը, որն էլ հանգեցրել է սրտային անբավարարության:
Սրտային անբավարարության կանխարգելումը
Սրտային անբավարարությունը լուրջ հիվանդություն է, որն անտեսելը կարող է մեծ խնդիրներ առաջացնել: Այս հիվանդության սկզբնական փուլերում դեռ պահպանվում է հիվանդի աշխատունակությունը, սակայն անհրաժեշտ բուժման բացականության դեպքում հիվանդի վիճակն աստիճանաբար էլ ավելի է վատանում: Սա կարող է հանգեցնել հաշմանդամության ու մահվա, ուստի հարկավոր է անել հնարավոր ամեն բան՝ հիվանդության առաջացումը կանխարգելելու համար:
Առհասարակ՝ ցանկացած հիվանդության դեպքում կանխարգելումը շատ ավելի հեշտ է, քան հիվանդությունն ու դրա հետևանքով առաջացած բարդությունները բուժելը: Հարկ է հիշել, որ սրտային անբավարարությունից խուսափելու համար անհրաժեշտ է առաջին հերթին կարգավորել սննդակարգը, հրաժարվել վատ սովորություններից ու լինել ֆիզիկապես ավելի ակտիվ: Բացի այդ, շատ կարևոր է նաև պարբերաբար բուժզննում անցնելը, ինչը կօգնի ժամանակին հայտնաբերել խնդիրներն ու կանխել դրանց հետագա զարգացումը:
